Ewangelizacja a wolność człowieka PDF Drukuj Email
Wpisany przez Horyzonty Misyjne   

Kościół wypełniając wiernie słowa jakie wypowiedział Jezus na początku swej publicznej działalności: Czas się wypełnił i bliskie jest królestwo Boże. Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię! (Mk 1,15) spotyka się, szczególnie w naszych czasach, z zarzutem, że zwracając się w taki sposób do człowieka ogranicza jego wolność. W sercach wielu współczesnych pojawia się pytanie: Czy poszanowanie sumienia i wolności nie wyklucza jakiejkolwiek propozycji nawrócenia?

Zagadnienie zawarte w tak sformułowanym pytaniu bazuje na przesłance, iż pomiędzy ludzką wolnością i nawróceniem, pomiędzy Tajemnicą Chrystusa i tajemnicą człowieka zachodzi sprzeczność, że rzeczywistości te wykluczają się wzajemnie. W punkcie wyjścia zakłada się, iż człowiek jest absolutnie niezależny, zamknięty w swoim świecie, który musi być za wszelką cenę uszanowany. Jednocześnie ewangelizacja pojmowana jest tu jako swoistego rodzaju propaganda ideologiczna, polityczna czy handlowa ukierunkowana na osiągnięcie pewnych korzyści, nie wykluczając materialnych; propaganda, która nie cofa się przed podporządkowaniem swym celom ludzkiej wolności.

Przeciwko takiemu podejściu do ewangelizacji i wolności występuje Jan Paweł II w swej encyklice ?Redemtoris Missio?, oświadczając jasno, że: Kościół zwraca się do człowieka w pełnym poszanowaniu jego wolności: misja nie uszczupla wolności, ale działa na jej korzyść. Kościół proponuje, niczego nie narzuca: szanuje ludzi i kultury, zatrzymuje się przed sanktuarium sumienia (RMis 39).

W jaki sposób się to dokonuje?
W swej działalności misyjnej Kościół stara się pomóc niewierzącemu odkryć jego sytuację w relacji do tajemnicy i osoby Chrystusa. Znajomość tajemnicy Chrystusa ukazuje człowiekowi konieczność bycia wyzwolonym z niewoli zła, grzechu i śmierci (por. RMis 44). Głoszenie Ewangelii koncentruje się nie tyle na trosce o promocję człowieka w jego rozwoju ludzkim, ile wspomnianym wyżej wymiarze wewnętrznym i duchowym, choć pierwszy aspekt nie jest wykluczany. Tym, co faktycznie ogranicza wolność jest zło, grzech i śmierć. Wynikają one z ludzkiego egoizmu (por. RMis 42), z pogoni za dobrami materialnymi i życia w konsumistycznym materializmie (por. RMis 38), sprowadzając człowieka do wymiaru tylko horyzontalnego zamkniętego na Absolut (por. RMis 8).

Jednakże człowiek poszukuje odpowiedzi na dręczące go pytania nie tylko w otaczającym go świecie ekonomii, polityki czy kultury, lecz również w sobie samym. Ewangelia jest odpowiedzią na pragnienia i dążenia ludzkiego serca, na pytania i potrzeby każdego człowieka, ponieważ odkrywa mu trudności i znaki zapytania dotyczące sensu jego życia i śmierci; ukazuje, że człowiek ma nie tylko przyziemną potrzebę wyzwolenia społeczno-ekonomicznego, politycznego czy kulturalnego; pozwala rozpoznać, że jedynie w Chrystusie znajduje on wyzwolenie od wszelkiej alienacji i zagubienia, od zniewolenia przez moce grzechu i śmierci (RMis 11), że w Nim człowiek odnajduje pełnię prawdy i życia (por. RMis 5 i 8). Tym wyzwoleniem jest zbawienie od zła we wszystkich jego formach i wymiarach tak fizycznych jak duchowych. Kościół potwierdza i głosi Chrystusa jako jedynego Zbawiciela i Pośrednika pomiędzy Bogiem i ludźmi: każdy człowiek potrzebuje Jezusa Chrystusa (RMis 11). Człowiek ma prawo dążyć do osiągnięcia pełnej prawdy dotyczącej jego samego i świata, ma moralny obowiązek poszukiwania tej prawdy i życia według jej wymogów (por. RMis 8). Wspomnianemu obowiązkowi odpowiada prawo do zaspokojenia go, to znaczy człowiek winien mieć możliwość wejścia w pełnię tej prawdy. I zadaniem Kościoła jest pomóc każdemu człowiekowi w realizacji tego zadania. Stąd papież nieustannie podkreśla, że ewangelizacja jest służbą człowiekowi: W orędziu ewangelicznym Kościół daje siłę, która wyzwala i tworzy postęp właśnie dlatego, że prowadzi do nawrócenia serca i umysłu, do uznania godności każdej osoby, usposabia do solidarności, zaangażowania w posługę braciom, włącza człowieka w Boży plan, którym jest budowanie Królestwa pokoju i sprawiedliwości już w tym życiu. (...) Oto dlaczego pomiędzy ewangelicznym przepowiadaniem i rozwojem człowieka zachodzi ścisły związek (RMis 59).

Mamy zatem do czynienia z prawem człowieka do ewangelizacji, a nie z naruszaniem jego wolności. Głoszenie Ewangelii niewierzącym w Chrystusa jest niczym innym jak propozycją akceptacji Chrystusa jako jedynego Zbawiciela. Jednakże głoszenie to dokonuje się zawsze ze świadomością i zachowaniem zasady, iż człowiek może przyjąć lub odrzucić ofiarowany mu dar. Zawsze winno być respektowane pryncypium wolności osoby i nikogo nie można zmusić do przyjęcia wiary.

Akceptacja Chrystusa to nawrócenie, dogłębna przemiana polegająca na opuszczeniu fałszywych bogów (por. RMis 25) i poddaniu wszystkiego panowaniu Chrystusa (RMis 46). Zewnętrznym wyrazem tej przemiany jest przyjęcie chrztu, dzięki czemu człowiek wkracza w komunię z Bogiem, będąc wyzwolonym od zła we wszystkich jego przejawach. Chrzest włącza człowieka w Kościół jako społeczność widzialną, która dzięki swej naturze przekracza wszelkie ograniczenia typu narodowościowego. Kościół ukazuje uniwersalność przekraczającą uzależnienia i podziały rasowe, kulturowe czy geograficzne (RMis 39, 51). Co więcej, u osoby włączonej w życie Kościoła ulegają przemianie jej relacje do innych ludzi - zobowiązuje się bowiem do wzajemnej miłości, przebaczenia i służby (por. RMis 15), budując tym samym lepsze społeczeństwo i przyczyniając się do przemiany świata. Powyższe zobowiązanie rozciąga się na całe życie i nieustannie wzrasta. Oznacza to, że każdy ochrzczony winien prowadzić swe życie zgodnie z zasadami Ewangelii i jest powołany do przekraczania samego siebie oraz dzielenia z innymi darów jakimi dysponuje (por. RMis 49).

Osiągnięcie tego możliwe jest dzięki pełnemu zachowaniu prawdziwej wolności, która nie tylko pozwala właściwie wartościować rzeczy, zwyczaje i zachowania, ale daje możliwość spojrzenia na człowieka i jego oceny jako umiłowanego dziecka Bożego, odkupionego przez Chrystusa.

Nie pozostawia zatem wątpliwości odpowiedź jakiej udziela Jan Paweł II na postawione na wstępie pytanie, przytaczając stwierdzenie Konferencji Biskupów latynoamerykańskich w Puebla: najlepszą służbą bratu jest ewangelizacja, która przysposabia go do urzeczywistnienia się jako dziecko Boże, uwalnia go od niesprawiedliwości i integralnie rozwija.

Horyzonty Misyjne